Aansprakelijkheden

Met aansprakelijkheid wordt bedoeld dat een natuurlijk persoon of rechtspersoon gehouden is aan een verbintenis te voldoen. Als iemand aansprakelijk is, moet hij verhaal op zijn vermogen ter voldoening van een of meerdere verbintenissen accepteren, ook wanneer hij de verbintenis niet tot stand heeft gebracht.

In dit kader zijn twee verschillende vormen relevant, te weten het hoofdelijke medeschuldenaarschap en de borgstelling.

 

Hoofdelijk medeschuldenaarschap

Bij hoofdelijke aansprakelijkheid is er geen sprake van zekerheidstelling maar van een medeschuldenaar die naast de andere schuldena(a)r(en) staat. Hoofdelijke aansprakelijkheid betekent dat wanneer meerdere personen gezamenlijk een schuld aangaan, de schuldeiser het volledige bedrag bij elk van hen kan opeisen. De schuldeiser heeft tegenover ieder van hen recht op nakoming van het geheel. De schuldenaren zijn intern draagplichtig wat inhoudt dat degene die meer betaalt dan zijn deel, de rest bij de andere schuldena(a)r(en) kan opeisen. Dit wordt regresrecht genoemd.
Het regresrecht is het recht om terug te vorderen wat u betaald hebt voor een ander die aansprakelijk is. Ook bij hoofdelijke aansprakelijkheid. Stel dus dat u hoofdelijk aansprakelijk wordt gesteld voor het niet betalen van schulden door een mede ondertekenaar van schuld of lening, dan krijgt u met het voldoen van de schulden ook het recht om deze schuld op de medeschuldenaar te verhalen.
Indien je niet langer hoofdelijke aansprakelijk wenst te zijn voor andermans financiering, moet de financier schriftelijk verzocht worden om u te ontslaan van de hoofdelijke aansprakelijkheid. Een goed voorbeeld is een echtscheiding of de situatie waarbij u uit een vennootschap stapt, waarin u samen met uw voormalige compagnons een gezamenlijke lening bent aangegaan. Laat u nooit door de mondelinge afspraak dat de ex partner of ex compagnons wel de schulden zullen voldoen. Wanneer zij zich niet aan hun woord houden of kunnen houden, terwijl u hoofdelijk aansprakelijk bent, zal de financier alsnog bij u aankloppen.

Borgstelling
Borg staan voor een financiering wil zeggen dat je je verplicht de betreffende lening af te lossen wanneer de oorspronkelijke schuldenaar (dus degene voor wie je borg staat) dit zelf niet meer kan. Sta je dus borg voor een lening van een derde en betaalt diegene de maandelijkse aflossing en/of rente niet meer? Dan kan de financier de schuld op de borg verhalen.
Een borgstelling moet altijd contractueel worden vastgelegd in een zogenoemde akte van borgtocht. Hierin staat precies vermeld voor welk bedrag je borg staat en hoe lang je borg staat en voor wie je borg staat. Niet iedereen kan overigens borg staan voor een derde. De kredietverstrekker moet wel akkoord gaan met de borgstelling en zal altijd een check uitvoeren op de kredietwaardigheid van de borg.
Behalve dat je hoofdelijk aansprakelijk wordt voor de lening waarvoor je borg staat, kan een borgstelling meer financiële gevolgen hebben. Borg staan kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat je minder gemakkelijk zelf nog een lening kan afsluiten of een minder hoog bedrag zelf kunt lenen. Bij sommige financiers mag je alleen borg staan als je ook zelf een onderpand verleent. Dit kan bijvoorbeeld door het storten van een bepaald bedrag op een geblokkeerde bankrekening. Dit bedrag krijg je terug zodra de borgtochtovereenkomst afloopt. Andere vormen van onderpand zijn het vestigen van een pandrecht of een hypotheekrecht.
Een borgstelling kan worden afgegeven door een natuurlijk persoon of door een rechtspersoon. Bij een borgstelling afgegeven door natuurlijke personen is het onderscheid tussen zakelijke en particuliere borgstellingen van belang.
Van een zakelijke borg wordt gesproken indien de borgstelling wordt afgegeven door bijvoorbeeld de directeur van een vennootschap die tevens de meerderheid van het aandelenkapitaal in de vennootschap heeft. Indien nu diezelfde directeur geen aandeelhouder is of slechts voor een klein deel, dan is sprake van een particuliere borg en gelden enkele bijzondere regels. Zo dient in ieder geval een maximumbedrag te zijn opgenomen in de overeenkomst van borgtocht waarvoor de borg zich aansprakelijk stelt.
Wil je niet langer borg staan? Dan is het mogelijk de borgtocht overeenkomst op te zeggen. Veel financiers hanteren wel een opzegtermijn van een aantal maanden. Dit doen ze om te voorkomen dat wanneer degene voor wie  je borg staat in de financiële problemen dreigt te komen, jij ineens je borgstelling intrekt. Een zakelijke borg is minder makkelijk opzegbaar.
Wanneer precies opgezegd kan worden, is afhankelijk van de partijen en de onderlinge afspraken.