Investeerders

Investeerders zijn er in groten getale en in allerlei soorten en maten. Het kapitaal dat investeerders verstrekken noemen we ook wel risicokapitaal. Risicokapitaal, ook wel risicodragend vermogen, durfkapitaal of venture capital genoemd, wordt gebruikt om ondernemingen die hoge risico’s lopen te financieren. Vaak gaat het hierbij over startende ondernemingen of jonge en/of snel groeiende ondernemingen.
Risicokapitaal is geld dat iemand in een bedrijf investeert, terwijl nog helemaal niet zeker is dat die investering zich terugbetaalt. Maar een investeerder verwacht dat de onderneming haar plannen zal realiseren flink zal groeien in de komende jaren en is bereid om daarom het risico te nemen. Uiteraard gebeurt dit niet op de blauwe ogen van de ondernemer, maar wel op basis van feiten en prognoses.

 

Welke vormen van risicokapitaal zijn er?

Er bestaan verschillende vormen van risicokapitaal of risicodragend kapitaal. Een manier waarop onderscheid wordt gemaakt is naar de fase waarin het bedrijf verkeert. Gesproken wordt van: pre-seed capital, seed capital of zero stage capital, early stage financiering, groeikapitaal of expansiefinanciering en daarnaast mezzanine financiering en late stage financiering.

Een ander onderscheid is risicokapitaal in de vorm van een aandelenparticipatie of in een vorm van vreemd vermogen (veelal een langlopende lening). In ruil voor de investering in een bedrijf en het risico dat gelopen wordt, kunnen investeerders een percentage van het bedrijf verlangen, uitgedrukt in aandelen (uiteraard uitsluitend mogelijk bij vennootschappen!). Zo delen investeerders mee in de winst of het verlies. Om hun investering te beschermen, willen investeerders vaak ook zeggenschap in het bedrijf. Alle belangrijke ondernemersbeslissingen dienen dan afgestemd te worden met de investeerders.

Een speciale vorm van risicokapitaal is de zogenaamde ‘achtergestelde lening’: een lening zonder zekerheden bij een investeerder die is achtergesteld op andere schuldeisers in een situatie waarin u niet aan uw betalingsverplichtingen kunt voldoen. Een dergelijke lening hoeft bij een faillissement vaak pas terug betaald te worden als alle andere schulden zijn betaald. Een achtergestelde lening zorgt voor meer risico voor een investeerder, waardoor vaak wel een hogere rentevergoeding moet worden betaald. Een achtergestelde lening maakt een bedrijf vaak aantrekkelijker voor andere investeerders. Zeker ook voor een bank, die een dergelijke lening onder voorwaarden als eigen vermogen kan beschouwen.

Welke aanbieders van risicokapitaal zijn er?

Voor risicokapitaal kan een ondernemer zich tot verschillende partijen wenden, zoals familie en vrienden, business angels, een informal investor, een participatiemaatschappij of bijzondere fondsen. Een onderscheid dat hierin kan worden gemaakt is dat tussen formele en informele verschaffers van risicokapitaal.

Voor en nadelen van investeerders/risicokapitaal:

De verschaffer van risicokapitaal heeft in het algemeen meer geduld dan een bank bij het incasseren van de eerste opbrengst. Daartegenover staat dat die opbrengst wel aanzienlijk hoger moet zijn dan de opbrengst op een traditionele bankfinanciering. Vaste rekenformules bestaan daarvoor niet.

In tegenstelling tot een bank zal een verstrekker van risicokapitaal vaak ook zeggenschap eisen binnen een onderneming waarin hij investeert. Het risico ontstaat dat een investeerder te veel naast een onderneming gaat staan en actief mee wenst te sturen bij de dagelijkse gang van zaken binnen het bedrijf. Een ondernemer zal hierbij rekening moeten houden met de belangen van een investeerder, die niet altijd volledig matchen met die van de ondernemer zelf. Besluitvormingstrajecten kunnen hierdoor trager verlopen dan in bepaalde situaties gewenst is. Voordeel hiervan kan zijn dat de informal ook zijn kennis en netwerk inzet.

Een ander verschil met een bancaire financiering is dat bij een banklening de overeenkomst eindigt wanneer de lening is terugbetaald. Bij een investering met risicokapitaal is er meestal sprake van een open einde. De risicokapitaal-investeerder bepaalt meestal zelf wanneer hij uit de onderneming stapt waarin hij heeft geïnvesteerd.

Formal investors

Informal investors